El- bettani (858- 929)
Eserlerinin Lâtinceye çevirilerinde Albatagnius veya Albatagni diye anılan El- Bettani, Harran bölgesinde doğmuştur. Rakka şehrinde kendi imkânlarıyla bir Rasathane yaptırmış ve burada uzun süre önemli gözlemlerde bulunarak astronomiye büyük katkıları olmuştur. Bir süre Hilâfet ve Bilim merkezi Bağdat’a da gitmiş, bilimsel temaslarda bulunmuştur. El-Bettani büyük bir doğrulukla ekliptiğin (tutulum dairesinin) eğimini, dönencel yıl süresini ve mevsimleri büyük bir doğrulukla belirlemiştir. Güneş’in görünür hareketini incelemiş, görünür çapının zamanla değiştiğini göstermiştir. Yeniay’ın görülebilirlik şartlarını belirleyici yeni ve çok duyarlı bir görüş oluşturmuştur. Ay ve Güneş tutulmaları ile ilgili gözlemleri, Ay yörünge hareketinde uzun süreli değişimler olduğunu göstermiştir. El- Bettani ayrıca küresel trigonometri problemlerinin çözümü için yeni yöntemler geliştirmiştir. Bu bilgiler Batı’da XV. yüzyılın bilimsel uyanış devri çalışmalarına rehber olmuştur.
El- Bettani‘nin yüzyıllar boyunca itibarda tutulan “Ziç”inin Lâtince çevirisi, önce 1537′de ve düzeltilmiş şekli XX. yüzyıl başlarında Arapça aslıyla birlikte yayınlanmıştır.