Güneş’in İç Yapısı
Güneş enerjisinin üretildiği bölge, çekirdek tepkimelerinin yer aldığı özek bölgesidir (Şekil 4.4). Bu enerji dış katmanlara taşınmakta, oradan da uzaya yayılmaktadır. Gök bilimciler, Güneşte – ve yıldızlarda – enerjinin esas olarak ışınımla ve konveksiyonla (kütle hareketiyle) taşındığına inanırlar, özek bölgesini çevreleyen ve enerjinin ışınım yoluyla taşındığı bölgeye, ışımasal bölge denir, özekte üretilen bir foton, Güneş’in yüzeyine bir doğru boyunca ulaşamaz, fakat yıldız maddesi ile çarpışır, saçılır, soğurulur ve yeniden salınır. Hesaplar gösteriyor ki tek bir fotonun yüzeye ulaşması bir milyon yıl almaktadır, yani bizim şimdi gözlediğimiz güneş ışığı, özekte bundan bir milyon yıl önce üretilmişti. Bu nedenle biz Güneş’in özeğini değil fotonların en son salındığı dış katmanları görüyoruz.
Işımasal bölgeyi çevreleyen bir sonraki katman konvektif zarftır. Burada enerji, katmandaki maddenin hareketi ile taşınır: Sıcak gazlar yükselip taşıdığı enerjiyi ışık küreye bırakır, soğur ve geri dökülüp yeniden ısınır. Bir odadaki radyatör ya da sobanın ısıttığı hava yükselir, tavan düzeyinde yayılır, soğuyup odanın öteki tarafından aşağı çöker; oluşan bu dolaşım, konveksiyondur. Güneş’in ışımasal bölgesinden gelen büyük miktarlardaki enerjiyi taşıyabilmek için konveksiyon hareketi çok belirgin olmalıdır.
Bu hareket, beyaz ışıkta çekilen Güneş fotoğrafında belli olmaktadır; yüzey lekeli görünümdedir, buna “bulgurlanma” denir. (Şekil 4.5). Parlak lekeler yükselen gaz sütunlarını, karanlık kısımlar çökmekte olan soğumuş gazları temsil etmektedir. Konvektif hücreler, birkaç yüz km genişliğinde ve derinliğindedir.
