Örten çift yıldızlar
Kimi çift yıldızların yörünge düzlemleri ya tam olarak ya da yaklaşık olarak bakış doğrultumuzla çakışır. O zaman çiftin bileşenleri yörünge hareketi yaparken, sıra ile birbirlerinin önünden geçer ve ötekinin ışığını engeller. Bunlara, örten çift yıldızlar denir. Bileşenlerden biri örtülünce bize ulaşan toplam ışık azalır. Gelen ışığı zamana karşı noktalarsak, Şekil 4.18 deki gibi bir eğri elde ederiz.
Yıldızlardan bin büyük, diğeri küçük olsun ve küçük yıldız daha sıcak olsun. Küçük yıldız ok yönünde dolansın. Küçük yıldız ab ya da ce arasında iken toplam ışığı görürüz, be ya da ef arasında ise daha az ışık alırız, b’c’ arasında soğuk ve büyük yıldızın bir kısmı, el’ arasında ise küçük ve sıcak yıldızın tamamı örtülür. Sıcak yıldızın birim alanından çıkan ışık daha çok olduğundan e’ f’ arasında aldığımız ışık en az olur.
Eğer çiftin yörünge düzlemi bakış doğrultusuna biraz eğik ise b’c’ arasında ya da e’f’ arasında tam örtme olmayabilir. O zaman ışık eğrisinde b’c’ ve e’f ‘ düz kısımları kısalır, noktaya dönüşür. Bu demektir ki ışık eğrisinden yörüngenin ne kadar eğik olduğu hesaplanabilir.
Gerçek ışık eğrileri bu kadar düzgün olmayabilir. Kimi çift yıldızlarda bileşenlerden birinin ışığı ötekinin üzerinden yansıyarak bize gelir; kiminde Güneş’teki gibi belirgin kenar kararması olur; kiminde de bileşenler birbirlerine çok yakın olduklarından kütle çekimi nedeniyle şekilleri bozulur, “armutlaşırlar” Bu ve benzeri nedenlerle Şekil 4.18 de verilen ışık eğrisindeki köşeler yuvarlaklaşır, düz kısımlar düz olmayabilir.