Gözlenen nötron yıldızları: atarcalar
1967 de ingiltere’de iki gök bilimci, Bell ve Hevvish, 1.33730113 ianiye aralıklarla radyo sinyali gönderen bir cisim keşfettiler (Hiçbir mekanik >aat bu kadar hassas zaman tutamaz. Ne olduğu bilinmeyen nesneye ‘küçük yeşil adam” adı konulmuştu!). Hemen arkasından yenileri keşfedildi ve bir de ad kondu, pulsar (atarca). Bugün bilinen sayıları 500′ü aşan atarcalarm birkaç tanesi optik dalga boylarında ışınım salmaktadır. Peryotlan yani iki sinyal arasındaki zaman farkı 1 milisaniye (0.001 saniye) ile 4 saniye arasındadır. Peryodu milisaniye mertebesinde olanlara, “milisaniye” atarcaları denir.
Bugün, atarcalarm çok yüksek manyetik alanlı (1012 gauss), çok hızlı dönen nötron yıldızları oldukları kabul edilmektedir. Dönme ekseni ile manyetik eksen arasında belli bir açı vardır. Işınım, manyetik kutuplardan ve manyetik eksen doğrultusunda yayıldığı için gözlemci, atarcayı ancak manyetik eksen kendisine doğru yöneldiği zaman görebilir, aynı deniz fenerinde olduğu gibi. Bu yüzden atarca modeline, deniz feneri modeli denir (Şekil 4.23). Atarca manyetik eksen doğrultusunda enerji kaybettiği için, dönmesi zamanla yavaşlamaktadır.
Nötron yıldızlarının, süpemova patlamalarının kalıntıları, bir başka deyişle çöken yıldız özeği olduklarına inanılmaktadır. Süpemova kalıntıları içinde atarcalar bulunmuştur. 1054 yılında Çinlilerin görüp kaydettiği süpemovanın kalıntısı, bugün Yengeç bulutsusu olarak bilinmektedir (Şekil 5.7). Bu bulutsunun içinde, her dalga boyunda 0.033 saniye ara ile ışınım pulsian salan, bir başka deyişle saniyede 30 kere dönen bir atarca vardır. PSR 1937 + 214 olarak bilinen bir başka atarca, saniyede 642 kere dönmektedir.